{module_contentholder, name="wrz17_U359251_BP_infinity"}
{module_contentholder, name="wrz17_U359266_BP_infinity"}
{module_contentholder, name="wrz17_U359250_BP_infinity"}
{module_contentholder, name="wrz17_U359268_BP_infinity"}

Piotr Lisowski

Nierównomierne zużycie bieżnika

przyczyny i skutki

Zużycie bieżnika podczas codziennej eksploatacji auta to całkowicie normalny proces. Jednak opony powinny ścierać się równomiernie, co jest bardzo istotne dla bezpieczeństwa podróżujących. Gdy tego nie dopilnujemy, nawet niewielkie opady deszczu mogą zakończyć się kolizją lub wypadkiem. Na szczęście jest kilka prostych i tanich sposobów, by tego uniknąć.

22 wrz 19:30

pęknięcia wskazują na to,
że opona jest już stara
Zebrana wiedza pozwoli rozpoznać usterki zawieszenia, skorygować nasze zaniedbania i oszczędzić pieniądze. Zatem jakie sygnały powinny nas zaniepokoić? Które problemy możemy rozwiązać sami, a z którymi trzeba udać się do warsztatu?

Aby dodatkowo uzmysłowić sobie jak ważne jest zachowanie dobrej kondycji opon, wystarczy zwrócić uwagę na fakt, iż auto styka się z powierzchnią drogi na obszarze nie większym niż jedna kartka papieru A4 - i to biorąc pod uwagę wszystkie 4 koła! A przecież podróżujemy często z większymi prędkościami, gwałtownie skręcamy czy też hamujemy, a wtedy na koła działają dodatkowe siły. Gdy opona nie jest w dobrej kondycji, łatwo o całkowitą utratę przyczepności.

Nierównomierne zużycie bieżnika może mieć różne przyczyny. Należą do nich między innymi styl jazdy kierowcy, usterki zawieszenia, nieprawidłowe ciśnienie, źle ustawiona geometria kół czy niezwykle niebezpieczne uszkodzenia mechaniczne.

Zużyty bieżnik, czyli wysokie ryzyko podczas deszczu

Największym zagrożeniem w przypadku opony z mocno zużytym lub nierówno zużytym bieżnikiem jest wystąpienie aquaplaningu, lub też po polsku - akwaplanacji. Bieżnik służy m.in. do tego, by odprowadzał wodę, gdy wjeżdżamy w kałużę. Gdy nie jest odpowiednio wysoki na całej powierzchni, będziemy na kole kierownicy czuć nawet niewielkie kałuże po których przejeżdżamy.

W przypadku dużych opadów auto może lekko zmieniać kierunek jazdy i prawdopodobne jest, że przy szybszej jeździe całkowicie utracimy panowanie nad samochodem - wystarczy droga z koleinami. Wynika to z tego, że niski bieżnik opony nie odprowadza należycie wody, w związku z czym przed kołem tworzy się warstwa wody, a nasze auto zaczyna po niej płynąć, zachowując się jakbyśmy jechali po lodzie.

1001 oznacza, że opona została wyprodukowana w 10 tygodniu 2001 rokuCzy opona nie jest za stara?

Zanim zaczniesz szczegółowe oględziny bieżnika warto sprawdzić wiek opony. Jeżeli ma ona więcej niż 10 lat, nadaje się do wymiany. Wiek opony można ustalić na podstawie oznaczeń umieszczonych na jej boku. Musisz odszukać na oponie skrót DOT (Department Of Transport), obok którego umieszczono cyfry - np. 1309. Dwie ostatnie cyfry to rok produkcji, natomiast dwie pierwsze oznaczają tydzień produkcji.

Sprawdź wysokość bieżnika

Zgodnie z przepisami o ruchu drogowym nie możesz poruszać się samochodem wyposażonym w opony, w których bieżnik ma mniej niż 1,6 mm. My radzimy aby opony letnie zmieniać przy stanie około 3 mm, a zimowe 4 mm, wtedy będziesz miał pewność, że twoje ogumienie jest bezpieczne.

Najlepszym sposobem będzie zakup miernika głębokości bieżnika w oponie. Najtańsze, mniej dokładnie mierniki analogowe można kupić na serwisach aukcyjnych już od 11-15 zł z przesyłką. Lepszym pomysłem będzie jednak zakup wersji cyfrowej, którą wyróżnia większa precyzja. Tutaj koszt również nie jest wysoki, to ok. 20-30 zł łącznie z przesyłką.

Nierówne zużycie bieżnika, co dalej?

Bieżnik opony na całym jej obwodzie powinien być zużyty równomiernie. Jeżeli tak nie jest, oznacza to, że z autem coś jest nie tak. Jeżeli nie zareagujemy odpowiednio wcześniej, będziemy musieli szybciej zainwestować w nowe opony, albo podczas każdego deszczu będziemy jeździli z duszą na ramieniu. W identyfikacji problemu pomoże nam sprawdzenie w jakim miejscu opona ściera się najbardziej.

zużyty środek to efekt
jazdy z wysokim ciśnieniem
Sprawdź ciśnienie w oponach

Kontrolę swojego ogumienia rozpocznij od sprawdzenia prawidłowego ciśnienia w oponach, możesz to zrobić na każdej stacji benzynowej, która ma kompresor. Z ostatnich badań wynika, że tylko 1/3 aut ma prawidłowo napompowane opony. Prawidłowe ciśnienie podane jest na specjalnej plakietce/naklejce, umieszczonej przy ryglu drzwi kierowcy, po wewnętrznej stronie klapki paliwa, lub rzadziej w schowku.

Można to również sprawdzić nie odchodząc od komputera, korzystając z narzędzia dostępnego pod tym adresem. Podaje ono zalecane ciśnienie powietrza w oponach konkretnego auta. Uwzględnia oś przednią, tylną oraz maksymalne obciążenie. Pamiętaj, że ciśnienie w oponach powinieneś sprawdzać przynajmniej raz w miesiącu. Prawidłowo napompowana opona to bezpieczeństwo podróży, mniejsze spalanie i wydłużenie jej eksploatacji o co najmniej jeden sezon!

Nadmierne zużycie środkowej części opony

Gdy dostrzeżesz, że środkowa część bieżnika jest bardziej wytarta, niż ta na brzegach, oznacza to że jeździłeś ze zbyt wysokim ciśnieniem. Powinieneś jak najszybciej skorygować ciśnienie do odpowiedniej wartości. Pamiętaj, że dopuszczalna różnica w wysokości bieżnika między krawędziami, to maksymalnie 1,5 mm. Jeżeli ta wartość została przekroczona, to opony nadają się tylko do wymiany.

mocno przetarte
krawędzie są efektem jazdy bez powietrza
Nadmierne zużycie brzegów opony

W tym przypadku sytuacja jest odwrotna. Zużycie wskazuje na to, że użytkowaliśmy oponę przez dłuższy czas ze zbyt niskim ciśnieniem. Jeżeli sytuacja się powtarza, mimo regularnego dopompowywania opony, wtedy przyczyną może być nieszczelność, ewentualnie uszkodzony lub zardzewiały rant felgi. W pierwszym przypadku oponę trzeba uszczelnić, w drugim zaś usunąć szczotką drucianą rdzę z felgi stalowej, zaś w przypadku aluminiowej - prawdopodobnie trzeba ją oddać do prostowania. Innym powodem nadmiernego ścierania krawędzi, może być zbyt agresywna jazda w zakrętach. Wtedy jedynym ratunkiem jest bardziej oszczędne operowanie gazem.

Nadmierne zużycie jednej z opon

Taka sytuacja może się zdarzyć, gdy mamy problemy z zawieszeniem lub co bardziej prawdopodobne - problemy ze zbieżnością, którą trzeba ustawić w serwisie. Jednak sytuacja gdy dwie opony zużywają się szybciej niż dwie pozostałe, jest jak najbardziej naturalna. Większość samochodów ma napędzaną oś przednią, część z nich - tylną, a tylko wybrane modele mają stały napęd na 4 koła. W przypadku napędu na oś przednią zawsze te opony będą zużywały się szybciej, analogicznie w przypadku osi tylnej. Dlatego ważne jest rotowanie opon, o co w tym chodzi?

krawędzie są niższe od środka bieżnika? To efekt jazdy ze zbyt niskim ciśnieniemRotowanie opon, by zużywały się równomiernie

Rotowanie pozwala wydłużyć żywotność opony. W przypadku aut z napędem na przód opony ścierają się bardziej, choćby z powodu częstszego zrywania trakcji, gdy ruszamy bardziej dynamicznie. To samo w przypadku hamowania - obciążenie przedniej osi jest większe. Do tego dochodzi skręcanie. Wszystko to sprawia, że opony na przedniej osi narażone są na większe obciążenia i będą zużywały się szybciej, niż te z tyłu.

Dlatego ważne jest, by opony zamieniać miejscami, czyli rotować. Te z przodu założyć na tył i odwrotnie. Jak często? Dla większości samochodów optymalna zmiana to 10 000 km. Jeżeli auto ma więcej mocy, lub jest użytkowane intensywnie, warto częściej sprawdzać stan bieżnika i częściej zamieniać je ze sobą. Warto przy tym pamiętać, że w przypadku opon kierunkowych trzeba zachować odpowiednie ustawienie, by ta nie toczyła się wbrew projektantom - do tyłu. W przypadku opon asymetrycznych ważne jest też, by np. tylna lewa opona trafiła na przednie lewe koło. Jedynie opony symetryczne można zmieniać dowolnie. Typ opony można to poznać po strzałce z kierunkiem toczenia umieszczonej na jej boku. Napis “outside” będzie świadczył, że jest to opona asymetryczna i musi być ustawiona stroną z napisem na zewnątrz samochodu.

wyszczerbianie opon może wynikać ze złej nawierzchni lub agresywnej jazdyZąbkowanie opon

Tego typu uszkodzenie może mieć kilka źródeł. Jednym z nich jest źle ustawiona zbieżność, warto to sprawdzić na stacji diagnostycznej lub w serwisie. Wyszczerbianie bieżnika może być trudne do uniknięcia w przypadku samochodów o dużej mocy, czyli od 200-300 KM, zwłaszcza gdy napędzana jest oś przednia. Wtedy jedynym zaleceniem jest… wolniejsza jazda lub zmiana opon na bardziej wytrzymałe. Jednak taki problem może pojawić się we wszystkich autach, nawet tych o niskich mocach, z napędem na przód. Co ciekawe, zwykle problem dotyczy osi tylnej, czyli wleczonej. Gdy tak się dzieje, sprawdzić trzeba, czy w oponie nie ma zbyt wysokiego ciśnienia.

Powinniśmy też upewnić się, czy wulkanizator przypadkiem nie założył nam opon kierunkowych odwrotnie, lub też opon asymetrycznych stroną wewnętrzną na zewnątrz. Jeżeli wszystko z wyżej wymienionych jest ok, włącznie ze zbieżnością, przyczyną może być zbyt agresywny styl jazdy, czyli ruszanie z piskiem opon, intensywne hamowanie, czy szybka jazda w łukach. Nie bez znaczenia jest też stan nawierzchni, który może mocniej niszczyć opony.

Jak dobrać indeks prędkości?

Indeks prędkości W
oznacza prędkość
270 km/h
Indeks prędkości po prostu określa z jaką prędkością możemy się poruszać na danych oponach. Jeżeli zamontujemy opony ze zbyt niskim indeksem, przy wyższych prędkościach auto może gorzej się prowadzić. Co bardziej istotne, ubezpieczyciel może z tego powodu odmówić wypłaty odszkodowania.

Jeżeli pójdziemy w drugą stronę i zdecydujemy się na opony z wyższym indeksem, niż wymagany, wtedy auto będzie prowadziło się lepiej na autostradach, zwłaszcza podczas silnego wiatru, czy ostrego pokonywania zakrętów.

Minusem takich opon jest wyższa cena oraz większa sztywność opony, co będzie odczuwalne jako mniej komfortowe tłumienie nierówności. Takie opony negatywnie wpływają też na zużycie paliwa, gdyż mają większe opory toczenia.

Wg obowiązujących przepisów nie wolno stosować opon letnich z indeksem niższym, niż zaleca producent. W przypadku opon zimowych jest taka możliwość, jednak indeks nie może być niższy niż Q - 160 km/h. Jeżeli mimo to zamontowaliśmy opony przeznaczone do wolniejszej jazdy, w aucie musi być informacja widoczna dla kierowcy, na jakich oponach jedzie.

Oznaczania od A1 do A8 przekładają się na indeks od 5 km/h do 40 km/h. Bardziej popularne indeksy zaczynają się od B, co jest równe 50 km/h, J to już 100 km/h, P - 150 km/h, zaś U oznacza 200 km/h. Pełną tabelę znajdziecie w artykule - Indeks prędkości opony.